Słownik IT

API

API (Application Programming Interface) to interfejs programistyczny aplikacji — zestaw reguł, dzięki którym jeden program może komunikować się z drugim. Określa, jakie żądania można wysłać, w jakim formacie danych oraz jakiej odpowiedzi się spodziewać, bez znajomości wewnętrznego kodu drugiej aplikacji. API to fundament nowoczesnego oprogramowania: umożliwia integrację usług, wymianę danych między systemami i budowanie aplikacji z gotowych, sprawdzonych komponentów.

REST API

REST API to sposób komunikacji między aplikacjami przez internet, oparty na protokole HTTP i zasadach architektury REST. Pozwala jednej aplikacji pobierać i wysyłać dane do serwera za pomocą ustandaryzowanych żądań (GET, POST, PUT, DELETE), a dane najczęściej przesyłane są w formacie JSON. To dziś najpopularniejszy sposób budowania interfejsów, przez które programy wymieniają się informacjami.

Git

Git to rozproszony system kontroli wersji, czyli narzędzie, które śledzi zmiany w kodzie i pozwala wielu programistom pracować nad jednym projektem bez nadpisywania swojej pracy. Zapisuje historię projektu w postaci commitów, umożliwia tworzenie gałęzi (branchy) i łączenie zmian. Git jest dziś standardem w branży IT i podstawą platform takich jak GitHub czy GitLab.

Framework

Framework to gotowy szkielet oprogramowania — zbiór bibliotek, narzędzi i reguł, który narzuca strukturę projektu i dostarcza sprawdzone rozwiązania powtarzalnych zadań. Zamiast pisać aplikację od zera, programista wypełnia gotowy szablon własnym kodem. Framework przyspiesza pracę, wymusza dobre praktyki i ujednolica sposób budowania aplikacji. Przykłady to Django i Flask (Python), React (frontend) czy Spring (Java).

Docker

Docker to otwarta platforma do konteneryzacji, która pakuje aplikację razem z jej kodem, bibliotekami i zależnościami w lekką, przenośną jednostkę zwaną kontenerem. Dzięki temu program działa identycznie na komputerze programisty, serwerze testowym i produkcji, co rozwiązuje problem „u mnie działa”. Docker jest dziś podstawowym narzędziem w pracy zespołów DevOps oraz przy wdrożeniach aplikacji w chmurze.

Kubernetes

Kubernetes (w skrócie K8s) to otwartoźródłowy system do automatycznego zarządzania aplikacjami działającymi w kontenerach. Uruchamia, skaluje i restartuje kontenery na wielu serwerach jednocześnie, sam pilnując, by aplikacja była stale dostępna. Powstał w Google, dziś rozwija go Cloud Native Computing Foundation i jest standardem branżowym w orkiestracji kontenerów oraz codziennej pracy zespołów DevOps.

CI/CD

CI/CD to zestaw praktyk automatyzujących budowanie, testowanie i wdrażanie oprogramowania w powtarzalnym potoku (pipeline). Skrót oznacza Continuous Integration (ciągłą integrację kodu z automatycznymi testami) oraz Continuous Delivery lub Continuous Deployment (ciągłe dostarczanie i wdrażanie zmian). Dzięki CI/CD zespoły publikują nowe wersje aplikacji częściej, szybciej i z mniejszym ryzykiem błędów. To jeden z filarów kultury DevOps.

DevOps

DevOps to podejście do wytwarzania oprogramowania łączące pracę programistów (Development) i administratorów systemów (Operations) w jeden, zautomatyzowany proces. Zamiast dwóch osobnych działów, wspólny zespół odpowiada za aplikację od napisania kodu po jej działanie na produkcji. Celem DevOps jest szybsze, częstsze i bardziej niezawodne dostarczanie oprogramowania dzięki automatyzacji, ciągłej integracji i lepszej współpracy między zespołami.

Linux

Linux to rodzina otwartych systemów operacyjnych zbudowanych wokół jądra (kernela) Linux, stworzonego w 1991 roku przez Linusa Torvaldsa. Jest darmowy, open source i rozwijany przez społeczność. Linux zarządza sprzętem komputera i uruchamia aplikacje — napędza większość serwerów w internecie, chmurę, smartfony z Androidem oraz urządzenia IoT, dlatego jest fundamentem pracy w IT i DevOps.

Machine learning

Machine learning (uczenie maszynowe) to dziedzina sztucznej inteligencji, w której komputer uczy się rozpoznawać wzorce i podejmować decyzje na podstawie danych, zamiast działać wyłącznie według ręcznie zapisanych reguł. Zamiast programować każdy przypadek, dostarczamy algorytmowi przykłady, a on samodzielnie buduje model potrafiący przewidywać wyniki dla nowych, wcześniej niewidzianych danych. To fundament rekomendacji, rozpoznawania obrazu i nowoczesnej analityki.

SQL

SQL (Structured Query Language) to standardowy język zapytań służący do komunikacji z relacyjnymi bazami danych. Pozwala dodawać, odczytywać, modyfikować i usuwać dane przechowywane w tabelach oraz zarządzać strukturą bazy. Używają go analitycy danych, programiści, testerzy i administratorzy. SQL jest jedną z najbardziej uniwersalnych i trwałych umiejętności w branży IT, wspieraną przez systemy takie jak PostgreSQL, MySQL czy Microsoft SQL Server.